dinsdag 17 juli 2018

UPDATED: Brand!

Yep. Het brandt nog steeds. En het ziet er niet naar uit dat het voorlopig stopt. Hier in Jämtland is er nu in ieder geval 1 brand die ze niet onder controle kunnen krijgen en waarvan de experts zeggen dat het minstens 2 weken onafgebroken moet regenen om te zorgen dat die brand helemaal uit is. Er is inmiddels ook een aantal dorpjes geëvacueerd omdat het vuur te dichtbij is gekomen. En iedere dag komen er kleine of grotere branden bij. Sommigen kunnen direct geblust worden en anderen komen op de lange lijst van bosbranden in Zweden erbij.

Niet dat er niet knoerthard gewerkt wordt nu. Een aantal van mijn collega's en vrienden zijn richting de brandhaarden, omdat ze vanuit het leger opgeroepen zijn of omdat ze vakantie opgenomen hebben en graag willen helpen. Terwijl het in Noorwegen ook brandt, is er ook een heel aantal Noren hier in Zweden aan het blussen. De Italianen vliegen af en aan met hun blusvliegtuigen en inmiddels is er ook een Frans blusvliegtuig aangekomen. Er is hulp uit Portugal en Polen onderweg en ik las dat ook Duitsland, Litouwen en Oostenrijk hulp hebben gestuurd. En dan zou ik bijna de 25 brandweermannen uit Denemarken vergeten die zich ook inzetten om de branden hier te blussen.

Het verschil met afgelopen week is dat we nu hier niet meer zo in de rook zitten. We zien de rook aan de andere kant van het meer. Het is alsmaar zo'n beetje 'hazy'. En afhankelijk van de wind ruik je het meer of minder.

De voorspelling voor de komende dagen is niet heel positief als je wilt dat de branden uit gaan. Wel als je van droog (heeeeeel droog) zonnig weer houdt. Zon, zon en nog meer zon. En misschien regen, maar dan ook meteen met bliksem. Waar men weer niet op zit te wachten hier, want blikseminslag is wat de eerste branden hier deed ontstaan.

In de internationale media is er ook aandacht voor de branden hier: CNN, NYTimes, The Guardian, AlJazeera, news.co.au, NOS en HLN.

Toch maar een regendans doen?

------------------------------------------------------------------
Net als op vele andere plekken in Europa, is het ook hier in Jämtland al enige weken geleden dat er regen van betekenis gevallen is. En de temperatuur laat vrijwel continue on-Jämtlandse waarden zien van ver boven de 25 graden.

En toen ging het onweren dit weekend. Pats, boem, blikseminslag, brand.

Niet direct bij ons voor de deur maar wel op kijkafstand aan de overkant van het meer. En een aantal echt grote branden woeden op zo'n 100 km bij ons vandaan. En nog op tientallen andere plekken in Zweden.

Vannacht werd ik al wakker van de rooklucht. Met deze hitte (was 32 graden gisteren!) hebben we natuurlijk ook het raam open. En ondanks dat het hier 's nachts nu nog steeds licht is, viel er weinig te zien door de mist van de rook. Met alle branden hier in de omgeving en de flauwe dwarrelwind heeft de rook zich over een enorm gebied verspreid. Een aantal branden is nu onder controle, maar omdat het zo kurkdroog is, moet er wel continue gemonitord worden. Maar een aantal branden is nog niet onder controle.

Zweden heeft begin deze week een hulpverzoek bij de EU neergelegd omdat er niet genoeg materieel beschikbaar is om al die branden in het hele land te blussen. As we speak zijn twee Italiaanse blusvliegtuigen onderweg. Jämtland hoopt heel erg dat in ieder geval 1 vliegtuig ook hier ingezet zal worden.

De weersvoorspelling stemt nog niet heel optimistisch. Voor over een paar dagen zou er misschien 3 mm regen kunnen komen. Maar als ik even later de voorspellingen check, is de regen alweer verschoven naar over een week. De temperatuur gaat heel even beneden de 25 graden, om daarna snel weer op te lopen naar de 30. Aldus de constant wijzigende weersvoorspellingen.

Op het werk hebben we ook met de branden te maken. Het begon maandagochtend vroeg met een paar telefoontjes over waar die brandlucht toch vandaan kwam tot vandaag allemaal mensen die willen helpen. Ondanks dat het leger is ingezet en de diverse brandweerkorpsen en vrijwillige brandweerlieden zich meer dan een slag in de rondte werken, zijn vrijwilligers ook heel welkom.

Behalve bos en kurkdroog grasland is gistermiddag ook de McDonalds in Östersund afgebrand. Gelukkig geen gewonden, maar wel een totaal ingestort restaurant. Van deze brand weten ze dat die is begonnen in de vuilnisopslag. Een collega vertelde me vanmorgen dat de dichtstbijzijnde McD nu in Sundsvall ligt.

Na een heel winterige winter met massa's sneeuw en heerlijke koude dagen, is dit het andere uiterste. Ik zag vanmiddag een tweet voorbijkomen die blij schreef dat we over 16 weken weer flink sneeuw moeten schuiven.

Ik kan me er nu nog heel weinig bij voorstellen.....


zaterdag 7 juli 2018

De kriebels

We zijn er weer. Misschien heb je het niet eens gemerkt dat we weg waren, maar nu zijn we in ieder geval weer op Rödön.

We hebben 2,5 week door Noorwegen gezworven. Met tent en fourage in de auto op zoek naar goed weer en mooie plekjes. Voor deze zomervakantie hadden we besloten om in plaats van rechtsaf naar Noord-Noorwegen te gaan, dit keer linksaf te slaan. We hadden zelfs een aantal 'deze-plaatsen-willen-we-waarschijnlijk-wel-zien' lijstje gemaakt: lopen in Rondane, Lillehammer, Bergen, Geiranger, Balestrand, Kristiansund, Nigardsbreen om maar wat te noemen. Echt moeilijk is het niet om mooie plekjes te vinden in Noorwegen. Ondanks dat wij inmiddels stinkend verwend zijn met mooie plekken in de nabijheid.

Rondane bood weer de fantastische vergezichten op de Jotunheimen, de bakkerij in Lom heeft écht heel erg lekkere kanelbullar en dan heb ik het nog niet eens over het langlaufen op de Sognjefjell! Bergen bood ons in ieder geval op 1 droge dag en een héleboel wegomleggingen. Lillehammer is echt een gave stad met alles wat je je maar wensen kunt en in Geiranger hadden we een magnifiek mooie plek voor onze tenten én schitterend weer. Het kayakken in de fjord was ook iets om absoluut nog een keer te doen. In Balestrand kwamen we de eerste Nederlanders op toer tegen en de tocht naar de Nigardsbreen gletsjer was gladdig door het spetterige weer. Kristiansund en Molde waren héél erg nat en Trondheim in het laatste weekend van juni is vol. Pas toen we er waren herinnerden we ons dat het vorig jaar ook zo was dat alle campings en hutjes vol waren omdat er een mega hondententoonstelling is in dat weekend.

What the heck, dan rijden we toch door naar het noorden! Op naar Torghatten in Brønnøysund. We hebben daar 2 zowat tropische dagen gehad, geklommen, gebadderd, geklauterd, gezwommen, gekanood en gekrabd. Daar waren voor het eerst de irritante kleine, kriebelmugvliegbeestjes. Ze laten zich door geen muggenspul op afstand houden en sla je er 10 dood, dan komen er 100 voor terug. 


Ondanks dat verder noordelijk heel erg aanlokkelijk was, zijn we toch weer terug naar Trondheim gereden. Met het werk dat wacht (en de poes en diverse wassen) leek het verstandig om weer richting het zuiden te gaan. Yep. Verstandig.... 
Is het dan weer lekker om thuis te zijn? Poes vindt van wel. Poes is als een koningin verzorgd door 's werelds beste kattenoppassers (de spellingscheck geeft aan dat kattenoppassers niet bestaan en dat het rattenoppasseks is... right....). Ondanks dat, is Bo sinds we terug zijn niet uit onze buurt te slaan en miauwt en kroelt ze om ons heen. En tuurlijk is het best heel luxe om het 'toiletgebouw' dichtbij te hebben. En dat er een tv-rum is. 


Het gevoel van vakantie, van samen weg zijn, op avontuur, geen idee hebben waar je die avond gaat slapen of wat je gaat doen de volgende dag, gewoon erop vertrouwen dat het allemaal wel goed komt, dat is wat voor mij de luxe is van vakantie hebben. 


Natuurlijk hebben we allang nagedacht over volgende vakanties. En waarheen. En we hebben ideeën. Zowel voor vakantie(s) als voor de rest. Avontuur. 


En ondertussen vertrouw ik erop dat het allemaal goed komt. Wat zeg ik, het is al goed, heel goed zelfs. Alleen die kriebels, maar ook dat komt goed. Ik vertrouw erop! 





donderdag 7 juni 2018

Hoeveel levens zullen we leven?

“Voor elke taal die je spreekt, leef je een ander leven. Als je er maar één spreekt, leef je maar één keer.”

Een Tsjechisch spreekwoord dat me heel erg aanspreekt. Mijn gebrek aan wiskundig inzicht en natuurkundige talenten heb ik tot nu toe kunnen compenseren met het leren van verschillende talen. Ik spreek nog lang niet zoveel talen als ik wel zou willen, maar aangezien ze zeggen dat je nooit te jong bent om te leren, heb ik nog massa's moois voor me! 

Mik spreekt inmiddels 3 talen vloeiend: Zweeds, Engels en Nederlands. Zweeds heeft Mik in no-time opgepikt sinds we bijna 4 jaar geleden hierheen verhuisd zijn. Engels via alle Youtube filmpjes en het spelen van Overwatch en Minecraft en Nederlands omdat we het hier thuis goed bijhouden. 

Ik heb in de afgelopen jaren geregeld de vraag gekregen van zowel Nederlandse als Zweedse vrienden en bekenden hoe we dat nou doen met de taal. Spreken we thuis Zweeds? Of Nederlands? En hoe kan Mik communiceren met zijn familie in Nederland en vooral met zijn allerbeste vriend Niels?

In Zweden heb je als kind de luxe mogelijkheid om 1 uur per week moedertaal onderwijs te krijgen. Gratis en voor niks. Marco werkt nog steeds als modersmålslärare en ik heb als modersmålslärare gewerkt. In iedere gemeente in Zweden is een eenheid die zich bezighoudt met het in kaart brengen van de anderstalige leerlingen en het erbij zoeken van een modersmålslärare. Vanuit Miks school hebben we in een van de eerste ontmoetingen al aangedragen gekregen dat we moedertaal onderwijs voor Mik aan konden vragen. 

Wij hebben ervoor gekozen om het niet via de gemeente te doen. Wij willen het zelf doen en zijn na inmiddels bijna 4 jaar ervaring nog steeds blij met de keuze die we destijds gemaakt hebben. In ieder geval elke vrijdagmiddag, maar vaak ook nog tussendoor, trainen we Nederlands met Mik. Van grammatica tot typisch Nederlandse uitdrukkingen. Van Nederlandse feestdagen (Sinterklaas!) tot spreekbeurten. Met alle informatie die her en der via internet beschikbaar is en vooral ook aanvoelen wat leuk en nodig is voor Mik hebben we er best een aardig Nederlands onderwijsprogram voor Mik van kunnen maken al zeg ik het zelf. 

We hebben als handig naslagwerk Het Basisschoolboek met daarin een samenvatting van alles wat op de basisschool in Nederland behandeld wordt. 

In het begin was het even zoeken. We wilden natuurlijk zo snel mogelijk goed Zweeds leren. Dus wat doe je dan, ga je thuis ook Zweeds spreken? Uiteindelijk zijn wij erop uit gekomen dat we Nederlands spreken wanneer we 'onder elkaar zijn'. En gewoon Zweeds wanneer we met Zweedse vrienden zijn. 

Het lijkt erop dat deze aanpak voor Mik goed werkt. Het gaat goed met zijn Zweeds als we de juf zo horen en met af en toe een Zwederlands woord erdoor gaat het ook heel goed met Miks Nederlands. 

Het belangrijkste vinden we om het vooral leuk en praktisch te houden. En met al het materiaal dat beschikbaar is online (en niet te vergeten via de onvolprezen aanvoerroute uit Aalsmeer!) vraagt Mik geregeld zelf: "pap is het alweer tijd voor de Nederlandse school?". 

vrijdag 1 juni 2018

UPDATED: Beetje jammer

UPDATE! Ik heb met de manager van de IcaMaxi gesproken.

Natuurlijk was ik ongeduldig en wilde ik meteen reactie op mijn mail die ik op vrijdagmiddag had gestuurd. Zo werkt het hier niet. Heb toch nog tot dinsdag rond lunchtijd gewacht en heb toen zelf gebeld. Niet boos, niet kwaad (hoewel ik me dat wel voel als ik denk hoe het gegaan is afgelopen vrijdag) maar uit op informatie.

De manager klonk aan de telefoon precies zoals hij in zijn eerste mail aan Mik ook klonk. Vriendelijk en to-the-point. Hij was net terug van een lang weekend weg vertelde hij. Ik heb hem verteld over de Miks prao ervaring en dat ik hem vooral wilde informeren zodat hij kan zorgen dat dit niet nog een keer kan gebeuren bij andere kinderen die daar stage komen lopen.

Hij klonk geschrokken. Natuurlijk hebben ze een programma liggen voor mensen die stage komen lopen en natuurlijk had dit nooit zo mogen gebeuren. Of ik alsjeblieft zijn excuses aan Mik wilde aanbieden. Hij was blij dat ik hem over de situatie informeerde en zou het direct met de betrokkenen opnemen.

Natuurlijk was ik graag een vlieg op de muur geweest als ie de ongeïnteresseerde tina op haar gedrag had aangesproken. Pff.. ik zou het ook graag zelf gedaan hebben.

Maar dit voelt ook okej zo. Ook voor Mik.

Vandaag liepen we bij de Coop om de wekelijkse boodschappen te doen en Mik heeft de hele winkel doorgezocht naar producten die hij bij de IcaMaxi had bijgevuld. Van Ajax tot kauwgom, van melkchocola tot haarversteviger.

"En nu mag er wel weer sneeuw komen van mij mam, nu wil ik weer langlaufen." 

--------------------------------------------

Vandaag was het dan eindelijk zover! Mik verheugde zich de hele week al op zijn eerste echte 'werkdag'. Gisteravond is met veel zorg zijn outfit uitgezocht en heeft Mik geprobeerd representatief uit te spreken. Reprasitawat mam?

Met zijn lunchpakket in zijn rugzak en in een representatieve outfit wandelde Mik vanmorgen om iets voor 9 de IcaMaxi binnen. Er was afgesproken dat Mik zich zou melden bij de klantenservice balie bij de ingang: daar moest Mik dan even zeggen wie hij was en dat hij vandaag een dag stage kwam lopen en dan zou het personeel daar Miks begeleider voor de dag bellen.

Mik wilde het helemaal zelf regelen. Niks wij mee naar binnen, Mik kon heus wel zelf naarde balie vond ie. Het was per slot zijn praodag. En zo is het. Marco is natuurlijk wel op een afstandje (ongezien....) blijven wachten om te zien of ze inderdaad direct Mik op zouden vangen. En dat gebeurde. Alleen niet hoe het van te voren bedacht was. De begeleider wiens naam we door hadden gekregen was er niet vandaag. En uit de verhalen te horen lijkt het alsof ze vanmorgen nog even snel een plan B moesten bedenken.

Een weinig mededeelzaam jong grietje heeft Mik meegenomen op haar vakkenvulavontuur. Mik heeft vanmorgen snoep en schoonmaakmiddelen bijgevuld. En toen was het schijnbaar tijd voor pauze. De begeleiderdame verdween gewoon 1 uur en 15 minuten! Gelukkig had ik de mogelijkheid om in mijn lunchpauze naar de Ica Maxi te gaan. En dat was precies toen Mik de onverklaarde lange pauze had.

Een stoere bink, in het Ica uniform kwam naar me toe. Heb de bijgevulde vakken bewonderd en nog even staan kletsen. Maar ja, als je niet weet hoe lang je pauze is, wat doe je dan? Mik ging na onze korte tref weer snel terug naar de omkleedruimte want wie weet was mina daar nu. Nope.... 1 uur later was ze terug. Vind ik bizar. Je kunt een 10-jarige waar je als begeleider de verantwoordelijkheid voor hebt toch niet zomaar ruim een uur aan zijn lot over laten?

Ik heb net de chef waarmee Mik de afspraken gemaakt had gemaild. Ik heb hem bedankt voor de kans die Mik vandaag bij hen gekregen heeft. En dat hetzeker heel leerrijk was maar dat ik het helemaal niet okej vindt dat een begeleider zomaar er vandoor gaat.

In dat uur dat Mik wachtte hebben we alsmaar geappt en Marco is er uiteindelijk heen gereden. Als mina er dan niet was dan zou Mik zich omkleden en lekker mee naar huis gaan. Maar toen kwam ze dus opdagen en heeft Mik nog zo'n 1,5 uur vakken gevuld.

Niks geen afsluiting aan het eind van Miks dag. Troela had gezegd "ja nu kan je gaan".

Tja. Wij zouden het anders aangepakt hebben. Niet alleen omdat het Mik is, maar als iemand stage komt lopen bij je, dan wil je toch dat het een positieve ervaring is?

Mik vond het een lange dag. Leuk om zoveel vakken te mogen vullen en netjes te mogen maken. En het opruimen van het karton en het plastic was ook cool want dan moet je het karton in een machine stoppen en op een knop drukken. Dus zijn gewenste kijkje achterde schermen heeft Mik gekregen.

En Mik weet nu dat hij nooit bij de Ica Maxi wil werken!